Гісторыя твора

Палац, якога не было дзвесце гадоў: вяртанне рэзідэнцыі вялікіх князёў

Палац вялікіх князёў („Valdovų rūmai“), XV–XVII a. / 2013
Палац вялікіх князёў
Палац вялікіх князёў · Pofka · CC BY-SA 4.0

На Кафедральнай плошчы стаіць палац, якога твае прадзеды ўбачыць не маглі: дзвесце гадоў гэтага месца ў панараме Вільні проста не было.

Рэзідэнцыя ўладароў на тэрыторыі Ніжняга замка расла з XV стагоддзя: готыка Аляксандра Ягелончыка, рэнесанс Жыгімонта Старога і Боны Сфорцы, барока Вазаў. У XVI стагоддзі тут дзейнічаў адзін з самых пышных двароў гэтай часткі Еўропы — з бібліятэкай, калекцыяй габеленаў і адной з першых оперных сцэн на поўнач ад Альпаў.

Знос

Палац спустошыла вайна з Масквой сярэдзіны XVII стагоддзя — рэзідэнцыя ўжо не акрыяла. А ў пачатку XIX стагоддзя царская адміністрацыя загадала знесці руіны і распрадаць іх на будматэрыялы. Ад сэрца дзяржавы засталася пустая плошча — такой яе бачылі ўсе пакаленні аж да нашых дзён.

Вяртанне

Ідэя аднаўлення выспела разам з незалежнасцю. Археолагі дзесяцігоддзямі даследавалі падвалы — дзясяткі тысяч знаходак, ад печкавых кафляў да ўпрыгожанняў. Адбудаваны палац адчыніў дзверы ў 2013 годзе; у падзямеллях выстаўленыя сапраўдныя падмуркі — можна стаяць на кладцы XV стагоддзя.

Рашэнне пра аднаўленне абмяркоўвалася і абмяркоўваецца: частка архітэктараў і гісторыкаў лічыла яго занадта смелай рэканструкцыяй. Але музей адказаў зместам — экспазіцыі пра штодзённасць двара вялікіх князёў, знаходкі з раскопак і адноўленыя парадныя інтэр'еры зрабілі яго адным з самых наведвальных месцаў Вільні.

Дзе ўбачыць

Нацыянальны музей — Палац вялікіх князёў ВКЛ — Katedros a. 4, Вільнюс, каля самага Кафедральнага сабора і гары Гедыміна.

У апошнюю нядзелю кожнага месяца пастаянныя экспазіцыі бясплатныя.

Дзе ўбачыць ужывую: Palace of the Grand Dukes of Lithuania · Vilnius