Жалезны воўк і трыкалор: што захоўвае вежа Гедыміна
На гары над Вільнюсам стаіць адзіная ацалелая вежа Верхняга замка. У ёй сыходзяцца дзве кропкі адліку горада: легенда пра жалезнага ваўка і дзень, калі над Літвой упершыню ўзвіўся трыкалор.
Гэтую гісторыю ведае кожны: вялікі князь Гедымін, палюючы ў свяшчэнных лясах, убачыў у сне жалезнага ваўка, які выў сотняй галасоў. Жрэц Ліздзейка растлумачыў сон — тут паўстане сталіца, і слава яе разнясецца па свеце. У пачатку XIV стагоддзя ў лістах Гедыміна Вільня ўжо названая сталіцай.
Вежа
Мураваны Верхні замак на гары складваўся ў XIV–XV стагоддзях; ацалела ад яго няшмат — найлепш заходняя вежа, якую мы і завём вежай Гедыміна. Васьмігранная, з чырвонай цэглы, яна стала сілуэтам Вільні: яе знойдзеш на сувенірах, вокладках кніг і любым малюнку гарадской панарамы.
1 студзеня 1919 года над вежай упершыню паднялі літоўскі трыкалор — момант, ад якога адлічваецца гісторыя дзяржаўнага сцяга. Сцяг лунае тут і цяпер, а ў самой вежы працуе экспазіцыя Нацыянальнага музея Літвы.
Чым нас зачапіла гэтае месца
Вежа Гедыміна — бадай, самы «чытэльны» помнік Літвы: адно месца, дзе сыходзяцца міфалагічны пачатак горада, сярэднявечная кладка і сімволіка сучаснай дзяржавы. А з аглядной пляцоўкі адкрываецца найлепшая панарама віленскага Старога горада — мора чырвоных дахаў да гарызонту.
Дзе ўбачыць
Вежа Гедыміна — Arsenalo g. 5, Вільнюс. На гару вядзе дарожка з боку Кафедральнай плошчы; з боку ракі Вільні ходзіць фунікулёр.
У апошнюю нядзелю кожнага месяца экспазіцыя бясплатная.