Дом гарбарнага караля: віла Хаіма Франкеля ў Шаўляі
У 1908 годзе шаўляйскі гарбарны прамысловец збудаваў вілу проста каля сваёй фабрыкі — каб з вокнаў бачыць, як працуе яго імперыя. Сёння гэта адзін з найпрыгажэйшых будынкаў мадэрну ў Літве.
Хаім Франкель прыехаў у Шаўляй у канцы XIX стагоддзя і за некалькі дзесяцігоддзяў ператварыў горад у цэнтр гарбарнай прамысловасці: яго фабрыка вырасла ў адно з найбуйнейшых гарбарных прадпрыемстваў усёй Расійскай імперыі. Гісторыя поспеху яўрэйскага прадпрымальніка стала гісторыяй поспеху горада — Шаўляй рос разам з фабрыкай.
Віла
Рэзідэнцыю Франкель збудаваў у 1908 годзе — элегантную вілу ў стылі мадэрн з плаўнымі лініямі, раслінным арнаментам і прасторнай залай для прыёмаў. Стаяла яна не ў парку, а проста каля фабрыкі: праца і дом былі тут адным сусветам.
XX стагоддзе не пашкадавала будынак паваротамі лёсу: пасля Першай сусветнай сям'я Франкеляў з'ехала, і доўгія дзесяцігоддзі ў віле працаваў ваенны шпіталь. На культурную мапу будынак вярнуўся толькі ў пачатку XXI стагоддзя, калі пасля рэстаўрацыі сюды ўехалі экспазіцыі Шаўляйскага музея «Аўшрос».
Чым нас зачапіла гэтае месца
Віла Франкеля — рэдкі захаваны ў Літве прыклад рэзідэнцыі прамыслоўца, у якім чытаецца цэлая эпоха: уклад яўрэйскай супольнасці ў рост гарадоў, эстэтыка мадэрну, а потым — пераломы XX стагоддзя. Экспазіцыі музея расказваюць гісторыі і вілы, і яўрэйскай супольнасці Шаўляя, і сядзібнай культуры.
Дзе ўбачыць
Віла Хаіма Франкеля — Vilniaus g. 74, Шаўляй. Гэта філіял Шаўляйскага музея «Аўшрос».
У апошнюю нядзелю кожнага месяца пастаянная экспазіцыя бясплатная.