Дызайнер, народжаны ў Чыкага: Феліксас Даўкантас і пачатак літоўскага дызайну

Чалавек, які навучыў Літву слова «дызайн», нарадзіўся ў Чыкага. А яго школа пачалася з бурштыну.

Феліксас Даўкантас нарадзіўся ў 1915 годзе ў Чыкага, у сям'і літоўскіх эмігрантаў, якая неўзабаве вярнулася на радзіму. Шлях да мастацтва быў якім заўгодна, толькі не прамым: гімназія ў Мажэйкяй, ваеннае вучылішча ў Каўнасе — і толькі ў 1947-м дыплом скульптара Віленскага мастацкага інстытута.

Ад бурштыну да кафедры

З 1949 года Даўкантас працаваў на камбінаце «Dailė», ствараючы бурштынавыя ўпрыгожанні і прамысловую графіку. Менавіта ў бурштыне ён зрабіў тое, што дагэтуль лічыцца пераломам: адмовіўся паліраваць бурштын «да бляску» і пачаў паказваць прыродную прыгажосць каменя, развіўшы тэхніку негатыўнай разьбы па бурштыне.

У 1961 годзе ў Мастацкім інстытуце ён заснаваў кафедру мастацкага канструявання прамысловых вырабаў — першую школу дызайну ў Літве, якой кіраваў да 1985-га (у 1987-м яе перайменавалі ў кафедру дызайну). Выкладаў да 1992 года, з 1979-га — прафесар.

Гэта азначае простую рэч: некалькі пакаленняў літоўскіх дызайнераў — яго вучні або вучні яго вучняў.

Чым нас зачапіла гэтая гісторыя

Даўкантас працаваў у эпоху, калі слова «дызайн» афіцыйна не існавала — было толькі «мастацкае канструяванне». І ўсё ж ён здолеў стварыць дысцыпліну, школу і прафесію. Сярод яго прац — герб Палангі (1970), а яго творы паказваліся на міжнародных выставах, у тым ліку на EXPO-67 у Манрэалі.

Дзе ўбачыць

Працы і эскізы Даўкантаса захоўваюцца ў Музеі прыкладнога мастацтва і дызайну ў Вільнюсе — у Старым арсенале каля ракі Вільні (Arsenalo g. 3A). Гэта філіял Літоўскага нацыянальнага мастацкага музея, дзе дызайн паказваюць побач з прыкладным мастацтвам розных стагоддзяў. Перад візітам варта ўдакладніць, што з калекцыі экспануецца цяпер.

У апошнюю нядзелю кожнага месяца ўваход у пастаянную экспазіцыю бясплатны.

Дзе ўбачыць ужывую: Museum of Applied Arts and Design · Vilnius